AlmaQurdu

Dünya elifbalari

Azərbaycan dilində əlifba dəyişikləri və qarşılıqları

Transliterasiya cədvəli
Ərəb Latın Latın Kirill Latın IPA
Cənubi Azərbaycan və 1929-cu ilə qədər Şimali Azərbaycan 1929-1933 1933—1939 1958—1991 1991-ci ildən
آ،ﺍ A a A a А а A a [ɑː]
ﺏ، بـ B b B b Б б B b [b]
ﺝ، جـ C c Ç ç Ҹ ҹ C c [ʤ]
چ،چـ Ç ç C c Ч ч Ç ç [ʧ]
D d D d Д д D d [d]
ائـ، ئـ E e E e Е е E e [ɛ]
هـ، ه Ə ə Ə ə Ә ә Ə ə [æ]
ﻑ، فـ F f F f Ф ф F f [f]
گ Ƣ ƣ G g Ҝ ҝ G g [g']
ﻍ، غـ G g Ƣ ƣ Ғ ғ Ğ ğ [ɣ]
ﺡ,ﻩ H h H h Һ һ H h [h]
X x X x Х х X x [x]
ی، یـ I̡ ı̡ Ь ь Ы ы I ı [ɯ]
ی،یـ I i I i И и İ i [ɪ]
ژ Ƶ ƶ Ƶ ƶ Ж ж J j [ʒ]
ک، کـ Q q K k К к K k [k]
ﻕ، قـ K k Q q Г г Q q [g]
ﻝ، لـ L l L l Л л L l [l]
ﻡ، مـ M m M m М м M m [m]
ﻥ، نـ N n N n Н н N n [n]
  N̡ n̡ N̡ n̡[2]     [ŋ]
اﻭ، ـو، اوْ O o O o О о O o [ɔ]
اﻭ، ـو، اؤ Ɵ ɵ Ɵ ɵ Ө ө Ö ö [œ]
پ، پـ P p P p П п P p [p]
R r R r Р р R r [r]
ﺙ,ﺱ,ﺹ S s S s С с S s [s]
З з Ş ş Ш ш Ş ş [ʃ]
ﺕ,ﻁ T t T t Т т T t [t]
اﻭ، ـو، ااۇ Y y U u У у U u [u]
اﻭ، ـو، ااۇ U u Y y Ү ү Ü ü [y]
اۆ V v V v В в V v [v]
ی، یـ J j J j Ј ј Y y [j]
ﺫ,ﺯ,ﺽ,ﻅ Z z Z z З з Z z [z]

İngilis Əlifbası

İngilis əlifbasında 26 hərf var.

Hərf Hərfin adının tələffüzü (IPA) Hərfin adının tələffüzü (azərbaycanca)
Aa [eɪ] ey
Bb [biː] bi
Cc [siː] si
Dd [diː] di
Ee [iː] i
Ff [ɛf] ef
Gg [dʒiː] ci
Hh [eɪtʃ] eyç
Ii [aɪ] ay
Jj [dʒeɪ] cey
Kk [keɪ] key
Ll [ɛl] el
Mm [ɛm] em
Nn [ɛn] en
Oo [əʊ] ou
Pp [piː] pi
Qq [kjuː] kyu
Rr [ɑː] və ya [ɑɹ] ar
Ss [ɛs] es
Tt [tiː] ti
Uu [juː] yu
Vv [viː] vi
Ww [ˈdʌb(ə)l juː] dabl-yu
Xx [ɛks] eks
Yy [waɪ] uay (təxminən)
Zz [zɛd] və ya [ziː] zed (zee)

Rus Əlifbası

Rus əlifbasında 33 hərf var.

Hərf Hərfin adının tələffüzü (IPA) Hərfin adının tələffüzü (azərbaycanca)
Аа   a
Бб   be
Вв   ve
Гг   qe
Дд   de
Ее   ye
Ёё   yo
Жж   je
Зз   ze
Ии   i
Йй   iy
Кк   ka
Лл   el
Мм   em
Нн   en
Оо   o
Пп   pe
Рр   re
Сс   es, və ya se
Тт   te
Уу   u
Фф   ef,fe
Хх   xa, xe
Цц   tse
Чч   çe
Шш   şa, və ya şe
Щщ   şə, və ya şya
Ъъ    
Ыы   ı
Ьь    
Ээ   e
Юю   yu
Яя   ya

Yunan Əlifbası

Yunan əlifbası
Hərf Hərfin adı Oxunuşu Nömrə
Αα αλφα alpha [a] 1
Ββ βῆτα beta [b] 2
Γγ γάμμα qamma [g] 3
Δδ δέλτα delta [d] 4
Εε εψιλόν epsilon [e] 5
Ζζ ζῆτα zeta [z] 6
Ηη ητα eta [e] 7
Θθ θῆτα theta [tʰ] 8
Ιι ιῶτα iota [i] 9
Κκ κάππα kappa [k] 10
Λλ λάμδα lamda [l] 11
Μμ μῦ mu [m] 12
Νν νῦ nu [n] 13
Ξξ ξῖ xi [x] 14
Οο ομικρόν omicron [o] 15
Ππ πῖ pi [p] 16
Ρρ ρῶ rho [r] 17
Σσ σῖγμα sigma [s] 18
Ττ ταῦ tau [t] 19
Υυ υψιλόν upsilon [u] 20
Φφ φῖ phi [pʰ] 21
Χχ χῖ chi [kʰ] 22
Ψψ ψῖ psi [p] 23
Ωω ωμέγα omega [o] 24

Arxaik Hərflar

Yunan əlifbası
Hərf Hərfin adı Oxunuşu
Ϝϝ δίγαμμα digamma* [w]
Ϛϛ στίγμα stigma* [s]
Ͱͱ ἦτα heta* [h]
Ϻϻ ϻάν san* [s]
Ϙϙ ϙόππα koppa* [k]
Ͳͳ σαμπῖ sampi* [s]

Xarici Hərflər

Yunan əlifbası
Hərf Oxunuşu
Ϸϸ [ʃ]

İTALYAN ƏLİFBASI
Hərf Hərf
Tələfüz Oxunuş
A /ɑ/ a
B /bi/ bi
C /tʃi/ çi
D /di/ di
E /e/ e
F /ɛffɛ/ effe
G /dʒi/ ci
H /akka/ akka
İ /i/ i
L /ɛllɛ/ elle
M /ɛmmɛ/ emme
N /ɛnnɛ/ enne
O /o/ o
P /pi/ pi
Q /ku/ ku
R /ɛrrɛ/ erre
S /ɛssɛ/ esse
T /ti/ ti
U /u/ u
V /vi/ vi
Z /dzɛta/ tzeta

Çin dilinin əlifbası yoxdur. Qədim piktoqramlar əsasında inkişaf etdirilmiş yazı növü zamanla ideoqramlara çevrilmiş və geniş yayılmışdır. Məlum olan bütün ideoqramları əzbərləmək çətin olduğundan 115 əsas literalı əzbərləməklə qalan bütün ideoqramları bu literalların birləşdirilməsi yolu ilə yadda saxlayırlar. Çin lüğətləri literalların xətt sayısına görə tərtib olunur.Çin dilinin yazılışı.jpg